‘Je moet oog hebben voor de hele context’

Interview over erfgoed met Karianne Vandenbroucke, senior ontwerper erfgoed Rijnboutt

Voor Rijnboutt maakt herbestemming van erfgoed een belangrijk deel uit van de actuele ontwerpopgaven binnen het bureau. Maar wat verstaan we nu eigenlijk onder erfgoed? We spreken met Karianne Vandenbroucke, senior ontwerper erfgoed binnen Rijnboutt.

Waarom je het juiste antwoord in de kantlijn vindt

“Erfgoed bestaat uit dingen die we waardevol vinden om te bewaren, dat kan eigenlijk alles zijn wat door de mens is gemaakt. Denk aan gebouwen of landschappen waar we van houden omdat er een bepaalde kwaliteit in verborgen zit. Om deze objecten ook voor de toekomst een meerwaarde te laten zijn, is het de taak van de architect om deze verborgen kwaliteit te herkennen, mee te nemen in het ontwerp en waar mogelijk te versterken. Neem de Citroëngarage in Amsterdam. Het potentieel zat niet zozeer in een perfecte restauratie van het gebouw zelf, maar vooral in een duurzame herontwikkeling in samenspel met de omgeving.”

Hoe één deurklink het verschil kan maken

“De grootste uitdaging voor een succesvolle herbestemming ligt in het ontdekken van de hedendaagse betekenis van een historisch object. Waarom moeten we dit gebouw of landschap behouden? En welke onderdelen zijn daarin essentieel? In iedere opgave gaat het om de juiste balans tussen oud en nieuw waarbij rekening moet worden gehouden met de verschillende belangen van alle betrokken partijen. Er zijn namelijk altijd plekken waar het wringt, waar bijvoorbeeld het nieuwe programma van eisen groter is dan wat het oorspronkelijke gebouw aan kan. Aandacht voor het kleinste detail kan het verschil maken.”

Hoe iets onzichtbaars het meest vertelt

“Bij Rijnboutt geloven we in een oplossing die zo vanzelfsprekend lijkt, dat als je er langs loopt het eigenlijk niet direct opvalt. Ja, je kunt zien dat het nieuw is, maar als je door je oogharen kijkt, zal je het monument of gebied in zijn geheel blijven herkennen. Een ingreep moet blenden met de omgeving: met de stad, de straat, of met het monument zelf. Dat wil niet zeggen dat een ontwerp niet uitgesproken mag zijn, integendeel, maar het moet wel passen binnen de context. Dat kan alleen als je eerst goed onderzoek doet en je van daaruit heldere ontwerpkeuzes durft te maken.”

Meer weten? Neem contact op met onze erfgoedspecialist Karianne.