“Als architect ontwerp je telkens je nieuwe favoriete plek. Kennis van de cultuurhistorie van die plek is daarbij een goed startpunt.”

Leo Hendriks, senior onderzoeker bij Atelier Rijksbouwmeester en penvoerder van de in 2009 gepubliceerde, en internationaal gedragen “Richtlijnen Bouwhistorische onderzoek” en de in 2012 gepubliceerde “Richtlijnen tuinhistorisch onderzoek”.

Leo Hendriks gaf in het kader van de RBTT Academy op maandagochtend een lezing over cultuurhistorische waardestellingen. Door te vertellen over verschillende case studies, zoals het bouwhistorisch onderzoek van het Rijksmuseum te Amsterdam en de integrale waardering van het Paleis Soestdijk, nam hij ons mee in het verhaal van de professionalisering van het bouwhistorisch onderzoek.

Leo deelde inzichten die ons als ontwerper kunnen helpen om een goede cultuurhistorische waardestelling te laten opmaken, en ook om de resultaten ervan beter te kunnen interpreteren. Als hij het zegt, lijken het simpele uitgangspunten, maar een goede vraagstelling is essentieel: wat wil je precies laten onderzoeken, in welke scope ben je geïnteresseerd en vanuit welke discipline moet de vraag hoofdzakelijk worden aangevlogen? Het is van cruciaal belang dat deze vragen vroeg in het proces gesteld worden, om de haalbaarheid en kwaliteit van het project te kunnen waarborgen. Zo kan de bouwhistorie op een effectieve en efficiënte manier van toegevoegde waarde zijn.

Een goede waardestelling komt voort uit gedegen onderzoek, zowel in het gebouw zelf als in archieven en bij mensen die de plek kennen, maar goede vakkennis en ervaring van degene die het onderzoek uitvoert, is ook een belangrijke factor. Waarderingen vanuit verschillende disciplines (bouwhistorie, gebruiksgeschiedenis, architectuurhistorie of algemene historie) en schalen (betekenis voor de stad, ensemblewaarde, of op objectniveau) kunnen elkaar versterken, maar kunnen ook op gespannen voet staan met elkaar. Dan blijkt dat het oudste onderdeel niet per se het meest waardevolle is, en dat het waardeoordeel sterkt afhangt van met welke “bril” je naar het onderdeel kijkt. Door de onderbouwing van de verschillende waarderingen te lezen en de door de bouwhistoricus geleverde referentieprojecten en contextueel onderzoek te bestuderen, kan de ontwerper een standpunt innemen over de waarderingen en dit meenemen als uitgangspunt voor zijn ontwerp.

Werken bij Rijnboutt

Rijnboutt is een multidisciplinair ontwerpbureau op het gebied van architectuur, stedenbouw en landschap. Rijnboutt staat voor complexe eenvoud. We maken uitdagende stedelijke vraagstukken van de toekomst doelgericht eenvoudig en overzichtelijk.

Als je onze collega’s vraagt hoe het is om bij Rijnboutt te werken, dan worden de collega’s, de prettige sfeer, de excursies, de professionele manier van werken, de kwaliteit, de diversiteit in disciplines, en de mooie en interessante projecten op bijzondere locaties, steevast genoemd.

Lees meer…