Erfgoed in de dynamische stad

symposium door KNOB in samenwerking met het Amsterdam Erfgoed Overleg

Veel steden ontlenen hun identiteit grotendeels aan hun verleden. Talloze monumenten getuigen van dit verleden en soms is zelfs een heel gebied beschermd als stadsgezicht. Om de identiteit van de historische stad te behouden, moeten deze monumenten en beschermde stadsgezichten behouden blijven. Een ander deel van de identiteit van een stad is juist de dynamiek van de stad, het constante veranderen, het kunnen inspelen op nieuwe behoeftes en functies. Om een stad in leven te houden, is het van belang de levendigheid en flexibiliteit ervan te waarborgen.

Symposium

Op 9 maart 2018 woonden Linda Nijhof en Karianne Vandenbroucke namens Rijnboutt het symposium Erfgoed in de dynamische stad bij, georganiseerd door het KNOB (De Koninklijke Nederlandse Oudheidkundige Bond) in samenwerking negen erfgoedorganisaties. Doel van dit symposium was, aan de hand van Amsterdam als casus, het debat te starten over de bescherming van de historische stadskern: zijn de huidige erfgoedwetten voldoende om beide zijden van de stadsidentiteit te beschermen – behoud versus dynamiek? Wat zijn de voor- en nadelen van bescherming van een individueel pand of een beschermd stadsgezicht? Wat betekent in de praktijk een orde twee bescherming? En hoe ontwerp je als architect nieuwbouw in een historische stadskern?

De sprekers

Diverse sprekers gaven hun visie op bovenliggende vragen. Gabri van Tussenbroek (Universiteit van Amsterdam / Monumenten en Archeologie) bepleitte dat juist het alledaagse stadsbeeld het verhaal van Amsterdam vertelt en dus niet alleen architectonische parels het bewaren waard zijn. Aan de hand van voorbeelden liet David Mulder (Amsterdam Erfgoed Overleg) zien dat een orde twee bescherming in de verschillende stadsdelen een verschillende mate van bescherming biedt en daarmee niet altijd het juiste instrument is. Gerrit Vermeer (Universiteit van Amsterdam) is juist voorstander van een orde twee bescherming voor post 65-architectuur, onder voorwaarde dat een dergelijke niveau van bescherming categorisch en landelijk verankerd wordt. Met voorbeelden uit de praktijk van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit van Amsterdam onderschreef Paul Rosenberg dat bescherming van monumenten in de verschillende stadsdelen op een verschillende wijze gebeurt en sprak hij de hoop uit dat dit meer universeel georganiseerd wordt in het nieuwe omgevingsplan. Karin Westerink (Monumenten en Archeologie) deed een beroep op de aanwezige erfgoedorganisaties om zich de status van ‘belanghebbende’ toe te eigenen in dit nieuwe omgevingsplan en daarmee hun lokale kennis in te zetten. Tenslotte lieten Sjoerd Soeters (architect PPHP) en Marie-Thérèse van Thoor (TU Delft) zien hoe bestaande waarden ingezet kunnen worden als uitgangspunt voor nieuwbouw of herbestemming binnen de historische stad.

Rijnboutt & Erfgoed

Rijnboutt heeft verschillende nieuwbouwprojecten en herbestemmingsprojecten in historische stadskernen en beschermde stadsgezichten. Een dergelijke opgave is altijd meer dan alleen het te realiseren gebouw; het is ook een ingreep in historisch stedelijk weefsel. Om bestaand erfgoed ook voor de toekomst een meerwaarde te laten zijn, zien wij als Rijnboutt de taak om de verborgen kwaliteit te herkennen, mee te nemen in het ontwerp en waar mogelijk te versterken.

Daarom kijken we eerst naar de stedenbouwkundige context: de historische ontwikkeling ervan en de huidige werking. Daarnaast zijn ook de architectonische kenmerken van gelijksoortige gebouwen in de omgeving een inspiratiebron. Als het nieuwe gebouw een logische stap is in de stedenbouwkundige ontwikkeling, iets toevoegt aan de huidige stedenbouwkundige context en een moderne vertaalslag maakt van de architectonische kenmerken van de omgeving, past het nieuwe gebouw zich als vanzelfsprekend in de historische stad. Thema’s als erfgoed, energie en duurzaamheid combineren we in een duurzame herontwikkeling in samenspel met de omgeving.

Lees meer over: Rijnboutt & Erfgoed - Behoud door ontwikkeling

Karianne Vandenbroucke_ Senior ontwerper erfgoed bij Rijnboutt

Rijnboutt Magazine #9 heeft het thema Erfgoed. Klik hier om het online te bekijken. Wil je dit magazine per post ontvangen? Stuur dan een mail naar press@rijnboutt.nl