De relatie met het water als belangrijk karakter

De Architectengroep te Amsterdam heeft in opdracht van het project-bureau Noordoevers een Masterplan gemaakt voor het project Noordoevers. In dit Masterplan staan centraal het stedenbouwkundig en landschappelijke ontwerp van het gebied. Wat betreft het landschappelijke ontwerp is nauw samengewerkt met Stroming, bureau voor natuur- en landschapsontwikkeling. Kees Rijnboutt is opgetreden als de coördinerend architect.

Maquette plangebied
Plankaart in vier delen

Binnen het totale project zullen in de komende 10 tot 15 jaar circa 1200 woningen worden gebouwd: eengezinswoningen, kadewoningen, appartementgebouwenen een aantal woontorens. Aan de ontwerpers van de woningen wordt de opdracht meegegeven om deze woningen zo te ontwerpen dat deze in de toekomst verschillende doelgroepen en veranderende woonwensen (generatieproof of levensloopbestendig) kunnen bedienen. Gebleken is dat er op korte termijn een tekort is aan woningen en bijbehorende voorzieningen voor de jonge middel- en hoogopgeleide bevolking en dito voor oudere inwoners. Om dit tekort op te vangen zal in eerste instantie voor deze groepen worden gebouwd.

Cluster D
Cluster H
Cluster G

Bij de ontwikkeling van het Masterplan Noordoevers hebben het karakter en de historie van het gebied centraal gestaan. Het karakter wordt voor een groot deel bepaald door de relatie met het water. Op elf plekken wordt niet gebouwd waardoor landschappelijke zones ontstaan die deze relatie waarborgen. Om de historie van het gebied tot uitdrukking te laten is ervoor gekozen om een aantal bestaande gebouwen, kades en artefacten behouden. Daarnaast is duurzaamheid een belangrijke uitgangspunt geweest in het ontwerp. Aspecten als duurzaam waterbeheer, zongericht verkavelen, autoluwe wijken, benutten van landschappelijke en culturele artefacten, het versterken van ecologische structuren hebben een grote rol gespeeld bij het ontwerpen van het Masterplan Noordoevers.

Oeverlijn, waardevolle bebouwing en bestaande erfgrenzen
Referenties boardwalk, natuurlijk strand, oeverzones en groene zone

De Sophiapolder biedt een geweldige kans voor de ontwikkeling van riviergebonden getijdennatuur, rijk bloeiende planten (veldboeketten!), waadvogels en kolonies van reigerachtigen. Met zijn circa 80 hectare is het gebied groot genoeg om er een zeer afwisselend landschap te laten ontstaan, met slikken, gorzen en vloedbossen, waarin de natuur zelf de inrichting bepaalt. De belangrijkste ingreep die nodig is, bestaat in het (deels) wegnemen van de kade rond het eiland. Daardoor krijgt het water weer toegang tot het gebied en worden de natuurlijke opbouw en het onderhoud van het eiland hervat. In de toekomst zal de Sophiapolder toegankelijk zijn middels een veerpont. Een voorlichtingscentrum en een theetuin zullen deze plek compleet maken.

Bebouwingsvrije zones, open zones en clusters
Zonering en clusters

De Galgeplaat ligt weliswaar dichtbij de stad, maar op een rustige morgen kun je er nog steeds bijzondere dieren aantreffen: een ijsvogel die over het water scheert, een jagende zilverreiger en diverse soorten eenden. Het gebied wordt onderdeel van een doorgaande wandel- en fietsroute, waarin ook de oeverzones van de wijk zijn opgenomen. Dit is een plek voor een speeluiterwaard, waar kinderen van alle leeftijden uit de wijk kunnen spelen in de natuur – met touwbruggen, klimbomen, vlotvaren, waterwerken etc.

Sophiapolder, rietbaan, galgenplaat en strooppot
Referenties hof in bouwblok, groene zone, dijk, en kade

De nieuw wijk grenst direct aan het water van de Rietbaan en de Strooppot. Niet alleen het uitzicht over deze oude lopen – en de Sophiapolder daarachter – is een kwaliteit van de nieuwe woonlocatie.

Groene zones, hoven, pleinen en parken en dijk
Referenties strooppot, galgenplaat, groene zones, plein, kade en toren aan water

De oeverzone zelf biedt mogelijkheden om de getijdennatuur zichtbaar te maken - tot in de stad zelf. Het gaat daarbij vooral om de invloed van de rivier en de werking van eb en vloed: deze kan toegelaten worden in de onbebouwde zones die vanaf de rivier in de wijk doordringen.