De Bijenkorf naar Maastricht!

In november 2001 is het besluit gevallen: de Bijenkorf komt naar Maastricht. Kees Rijnboutt werd door Vendex KBB benaderd voor een grootscheepse aanpak van het 25.000 m² omvattende V&D pand in Maastricht, in het hart van het centrum gelegen. Doel van de verbouwing en renovatie was een efficiënter gebruik van het gebouw, waarbij de V&D zich zou terugtrekken in één deel, en in het vrijkomende deel de Bijenkorf gevestigd zou worden.

Avondbeeld van de glasgevel
Situatie en begane grond

De gefaseerde uitvoering van het plan leidde er toe dat de V&D in zijn definitieve vorm heropend werd in november 2002, de uitbreiding van La Place met een wintertuin en terras volgde in april 2003 en als sluitstuk de opening van de Bijenkorf volgde in augustus 2003.

De gevel aan de Kersenmarkt, de voorgevel van de Bijenkorf, is vrijwel geheel vervangen door een nieuwe, transparante gevel. Hiermee wordt gerefereerd aan de oude bazaar van de familie Rosenmuller die vroeger op deze plek heeft gestaan, en bovendien wordt hiermee uiting gegeven aan de wens van het warenhuis voor een zo transparant mogelijke gevel ten behoeve van een maximale interactie tussen de mensen op straat en het publiek in de winkel. Het gebruik van het - traditioneel veel in de binnenstad van Maastricht toegepaste - materiaal hardsteen in deze gevel sluit goed aan bij de omliggende bebouwing.

Winkelvloer en glasgevel
Zinken gevel in de Vijfharingenstraat
Derde verdieping met (2) winkeloppervlak V&D en (4) kantoren van de Bijenkorf

Naast de twee hardglazen tourniquets van de hoofdentree zijn de belangrijkste elementen de vooruitspringende glazen erker op de tweede en derde verdieping en de glazen toren op de hoek van het gebouw waarin het hoofdtrappenhuis voor het winkelend publiek is gesitueerd. De toren vormt een hechte verankering van het gebouw in de stad: wanneer je vanaf het station komt en over de Servaasbrug de stad binnentreedt, dan zie je de Bijenkorf al van veraf liggen, met de glazen toren als ideaal herkenningspunt.

Aan Achter het Vleeshuis ligt een tweede entree. Op het straatniveau is de bestaande arcade gesloten met transparante puien op een hardstenen plint. De hierboven gelegen bestaande metselwerkgevel, ontworpen door de architect Snelder aan het einde van de zestiger jaren, is volledig gerestaureerd en in ere hersteld. Ter plaatse van de expeditie en personeelsingang van beide warenhuizen op de hoek van Achter het Vleeshuis en de Vijfharingenstraat zijn de gevels voorzien van een hardsteenplint en een hardsteen gevelbekleding, en in de personeelsruimten zijn enkele grote ramen toegevoegd om het gesloten karakter van de bestaande gevels te nuanceren.

Gevel in de Grote Straat
Gevel en lichttoren

De voorgevel van de V&D bevindt zich in de Grote Staat en is oorspronkelijk ontworpen in de vroege dertiger jaren van de vorige eeuw door de huisarchitect Jan Kuyt Wzn (1884-1944). Door het terugbrengen van de hardstenen plint, het restaureren van de stalen kozijnstroken, het herstellen van de oorspronkelijke vlaggenmasten en het schoonmaken van het metselwerk is getracht deze gevel weer in ere te herstellen.

Het naastliggende gebouwdeel, eveneens in gebruik door de V&D, was een uit de zestiger jaren stammend gebouw met een vliesgevel in een matige staat. Hier is het warenhuis voorzien van een nieuwe gevel, opgebouwd uit zinken losanges, teneinde een betere aansluiting met de omliggende bebouwing te verkrijgen.

Terras ‘La Place’
Roltrap en vide de Bijenkorf (ontwerp Merkx + Girod)
Doorsnede over de Bijenkorf en La Place

Met de realisatie van de uitbreiding van La Place op de 4de verdieping is een restaurant met ruim terras ontstaan, vanwaar men een prachtig uitzicht heeft over de daken van Maastricht en het omringende heuvellandschap. Teneinde een optimale verbinding te realiseren tussen de 2 door het restaurant in gebruik zijnde verdiepingen, is ook hier een groot daklicht toegepast boven de verbindende trap.

Intern zijn enkele nieuwe vluchttrappenhuizen gerealiseerd omdat de vluchtsituatie ingrijpend wijzigde door de ingrepen. De bestaande roltrappenhuizen zijn gesloopt, op nieuwe, voor beide warenhuizen meet gunstige plekken, zijn nieuwe vides met roltrappen verschenen. De daglichtkap boven de roltrappen van de V&D tenslotte – de Bijenkorf grenst niet aan een dakvloer en heeft derhalve een spectaculaire hedendaagse door Merkx+Girod ontworpen kroonluchter gekregen - brengt indirect licht tot diep in het gebouw en heeft als zodanig ook een oriënterende werking.

Niet onvermeld dient te blijven dat beide warenhuizen voorzien zijn van interieurs, gebaseerd op de nieuwste concepten. Het interieur van de Bijenkorf is ontworpen door Evelyne Merkx van het ontwerpbureau Merkx+Girod, terwijl het met het interieur van de V&D, ontworpen door Jan des Bouvrie, een start is gemaakt voor een complete restyling van het V&D winkelconcept. Personeelsruimten en kantoren voor de Bijenkorf zijn van het ontwerp van Kees Rijnboutt.