Dr. Struyckenplein: op zoek naar intimiteit

Maquette

Binnen de rigide structuur van het plan van Peutz in Breda is de doelstelling het transformeren van het Dr. Struyckenplein tot een nieuw bruisend centrum voor de buurt. Het is gebleken dat met de middelen die destijds door Peutz zijn ingezet dit niet mogelijk is. Hierom introduceren wij in het kader van onze planvisie een nieuwe, stedelijke allure die meer samenhang in het gebied moet brengen.

Structuur kaart / plan Peutz oranje

planvisie stedenbouw

De stedelijke kwaliteit die wij voor ogen hebben is anders dan het ontwerpprincipe dat door Peutz is gehanteerd. Als reactie op de open structuur van de openbare ruimte die ontstaat door de modernistische strokenverkaveling van Peutz worden duidelijk gedefinieerde stedelijke ruimtes geïmplementeerd. Door ruimtes te omsluiten met voldoende hoge wanden ontstaat er intimiteit. Naar onze mening zijn pleinen al snel te groot. Open stedelijke ruimtes worden ten onrechte als plein benoemt terwijl er geen duidelijke ruimtelijke begrenzing is. De passant voelt zich dan ‘verloren’ op het plein.

Dr. Struyckenplein medio jaren ‘50

Het Dr. Struyckenplein moet een intiem (winkel) plein worden. Voor de bewoners moet het aanvoelen als ‘de huiskamer’ van de buurt en een plek worden waar men graag verblijft. Het plein wordt hierom aanzienlijk in maat gereduceerd en aan alle zijden voorzien van wanden. Door de reductie van het winkelplein kan tegelijkertijd de ruimte die overblijft worden benut om een park voor de buurt te realiseren. Zo krijgt het gebied verschillende kwaliteiten. Het nieuwe plein en park worden samen het scharnierpunt van de wijk.

Nieuwe situatie Heuvel (1)
Nieuwe situatie Heuvel (2)

Om samenhang in het plangebied te creëren wordt haaks op de verkaveling van het plan Peutz een nieuwe oost-west as geïntroduceerd. Deze as wordt als een loper over het plein en het park uitgelegd. De loper wordt opgespannen door de nieuwe bebouwing aan weerszijden van de Dr. Struyckenstraat. Door zijn inrichting krijgt de loper een sterke verblijfskwaliteit en wordt een ideale plek voor de buurtbewoners om te flaneren, spelen of te recreëren.

Dakaanzicht
Plattegrond 2de verdieping
Doorsnede
Maquette

Ook de nieuwe gebouwen introduceren een nieuwe architectonische kwaliteit in het gebied. Het zijn geen uniforme bouwblokken die volgens een vast patroon worden doorgestempeld, maar stoere gebouwen met een eigen karakter en identiteit. Net zoals in de plannen van Granpré Molière moet de woning de kleinste stedenbouwkundige eenheid worden en van de gevels van de gebouwen afleesbaar zijn.

De gebouwen krijgen een levendige, transparante plint. Er is veel aandacht voor de vormgeving van alle gevels van de gebouwen, dus van gesloten kopgevels kan geen sprake meer zijn. Het uiteindelijke resultaat is een rijk en gevarieerd architectonisch beeld. Het zorgt voor herkenning en oriëntatie binnen de buurt en bewoners kunnen zich identificeren met het gebouw waarin zij wonen.

Schets

Aan de overzijde van het huidige plein, ter plaatse van Jan Lighthartstraat, vinden de bibliotheek en woningen hun plaats in drie gebouwen. Onder deze gebouwen wordt geparkeerd in een souterrain.

De bebouwing aan weerszijden van het stadspark en het park zelf worden tot één geheel gesmeed door de ‘loper’ in de vorm van bomenrijen met een promenade die over de gehele ruimte wordt uitgelegd. Om meer ruimte voor het park te maken worden de middenbermen in de Dr. Struyckenstraat op een aantal plaatsen verwijderd en krijgt de gehele straat een profiel van ongeveer 11m breed (2 rijbanen van 3.75m en twee fietspaden van 1.75m). Een bijkomend voordeel hiervan is dat het autoverkeer hierdoor vanzelf langzamer zal gaan rijden. Op de loper, die over de Dr. Struyckenstraat heen doorloopt, ligt tussen de bomen ook de bushalte.

De ontsluiting van de parkeergarage voor het winkelplein vind plaats aan de Dr. Struyckenstraat middels een helling naar het +1 niveau. Het laden en lossen voor de winkels vindt op twee locaties plaats, namelijk aan de Dr. Struyckenstraat naast de entree van parkeergarage en aan de Bontekoestraat. Hier zijn inpandige laad- en losruimtes voorzien.

Schets aansluiting loper op dekniveau

De woningentrees liggen op het maaiveldniveau en door de entreehallen van de appartementen te voorzien van grote puien ontstaat een transparant en gevarieerd beeld. Dit heeft ook een verhoogde interactie tussen gebouw en openbare ruimte tot gevolg en zodoende een gunstig effect op de sociale veiligheid in het gebied.

Binnen het plan is een ruime variatie aan woningtypen aangebracht. De woningen variëren in grootte en ontsluitingsprincipe. De woningen worden ontsloten middels ruime entreehallen voorzien van centraal gelegen stijgpunten. Vanaf hier bereikt men via een galerij, corridor of een centrale hal met vides de woningen.

Het parkeren wordt voor een groot deel ondergebracht in gebouwde voorzieningen, ook zijn er op de koppen van de gebouwen parkeerplaatsen op het maaiveld. De toegangen tot de parkeergarages voor voetgangers worden transparant en goed verlicht. De gehele inrichting en verlichting van de garages dient er op gericht te zijn een sociaal veilige en heldere garage te bewerkstelligen.