Interview: Laat de inhoud het werk doen
Laat de inhoud het werk doen: een gesprek met Arthur Roeloffzen over het ontwerp van de nieuwe website van Rijnboutt
Voor het ontwerp van de nieuwe website werkte Rijnboutt samen met Arthur Roeloffzen. Hij is grafisch ontwerper met een praktijk waarin typografie, publicaties, tentoonstellingen, onderwijs en informatieontwerp samenkomen. Zijn werk beweegt zich niet rond vorm als effect, maar rond ordening: hoe tekst, beeld en informatie zich tot elkaar verhouden, hoe een lezer wordt geleid en waar een ontwerp zich juist terugtrekt.
Die houding is goed zichtbaar in het ontwerp dat hij voor Rijnboutt maakte. De website oogt op het eerste gezicht opvallend. Koppen, subkoppen en lopende tekst staan dicht bij elkaar: hetzelfde lettertype, dezelfde lettergrootte, één uniforme kleur. Beelden krijgen de ruimte, zonder nadrukkelijk grid of visuele sturing. Achter die keuze schuilt een consequent standpunt: laat de inhoud het werk doen en laat het beeld voor zichzelf spreken.
"De website presenteert projecten, teksten en informatie zonder retoriek. Niet door harder te spreken, maar door nauwkeuriger te ordenen," zegt Roeloffzen.
Je ontwerp kan worden gelezen als een nadrukkelijk gebrek aan hiërarchie. Hoe kijk je daar zelf naar?
“Dat is bewust zo gedaan. Bij het nadenken over categorieën en subcategorieën bleek er bij Rijnboutt al een sterke inhoudelijke onderverdeling te zijn. Er was dus geen reden om die typografisch nog extra te accentueren. In de gesprekken over de gewenste website en de referenties die daarbij werden getoond, klonk steeds dezelfde wens: laat de tekst tekst zijn, en laat het beeld beeld zijn.”
Dat uitgangspunt is consequent doorgevoerd. De tekst vraagt geen aandacht door typografische klemtoon, maar door positie, ritme en verhouding. Lettertype, lettergrootte, regelafstand en kleur vormen samen een rustig kader. De gekozen kleur – een metaalachtig grijs, industrieel, maar met een warme ondertoon – houdt afstand zonder koel te worden.
“De tekst spreekt voor zich door geen aandacht op te eisen,” zegt Roeloffzen. “De rust die dat oplevert is geen esthetisch bijeffect, maar het doel: een ingetogen kader waarbinnen de inhoud niet wordt overschreeuwd.”
Je geeft de beelden veel ruimte op de pagina. Waarom is een strak grid hier niet passend?
“Om de beelden voor zichzelf te laten spreken, heb ik ervoor gekozen ze vrij over de pagina te verdelen. In die verdeling is er nergens een grid nadrukkelijk voelbaar. Elke afbeelding krijgt zijn eigen ruimte; er is nergens sprake van overlap. Het is een systeem dat probeert onzichtbaar te blijven.”
Voor Rijnboutt waren twee wensen belangrijk: beelden niet aansnijden en ze niet dwingen in het keurslijf van een te dwingend grafisch stramien. De ordening zit daarom vooral in de navigatie, niet in grafische nadruk.
“Geen ruis, geen superlatieven,” zegt Roeloffzen. “Tegenwoordig is alles ‘immersive’. Ik heb juist een anti-immersive ontwerp willen maken: niet sturen, maar de feiten laten spreken. Feitelijkheid is een woord dat hierbij past. Neutraliteit ook.”
Toch roept het ontwerp associaties op: modernistisch, industrieel, misschien zelfs ‘MS-DOS deluxe’. Hoe verhoudt die sfeer zich tot neutraliteit?
“Neutraliteit betekent niet dat er geen karakter is. De grijze achtergrond en de monospace-achtige rust van de lemma’s langs de beeldrand zijn letterlijk en figuurlijk bedoeld als omlijsting. De beelden zijn de kleur. De inhoud bepaalt de temperatuur.”
Die benadering past bij een website die niet alleen een portfolio is, maar ook een manier biedt om het werk van Rijnboutt te lezen. Projecten, teksten en thema’s worden naast elkaar geplaatst, zonder dat het ontwerp vooraf bepaalt waar de nadruk moet liggen. De bezoeker beweegt door een veld van informatie, beelden en verbanden.
Ben jij ooit klaar met een ontwerp?
“Er is altijd sub-sub-sub,” zegt Roeloffzen. “Ik wil graag iets te ver gaan, maar dan wel in overleg. Blijven moduleren.”
Juist omdat de basis streng is, kan het ontwerp zich verder ontwikkelen. Roeloffzen ziet bijvoorbeeld ruimte om de navigatie uit te breiden met alternatieve manieren van zoeken en lezen: via een alfabetische ingang, een kaart of andere begrippen die projecten, teksten en informatie met elkaar verbinden.
“Mijn liefde voor typografie kent geen grens, zolang de basis streng blijft. Als het fundament klopt, kan het ontwerp meebewegen zonder onrustig te worden.”
De nieuwe website is daarmee niet alleen een digitale presentatie van werk, maar ook een redactioneel instrument. Een omgeving waarin projecten, thema’s en teksten in samenhang kunnen worden bekeken, zonder dat de vorm zich opdringt. De website laat zien wat er is en laat de interpretatie aan de bezoeker.