Karakter en kwaliteiten tevoorschijn ontwerpen

15 september 2026

Voor het ontwerp van de nieuwe huisstijl en website werkte Rijnboutt samen met Arthur Roeloffzen. Hij is grafisch ontwerper met een praktijk waarin typografie, publicaties, tentoonstellingen, onderwijs en informatieontwerp samenkomen. Zijn werk beweegt zich niet rond vorm als effect, maar rond ordening: hoe tekst, beeld en informatie zich tot elkaar verhouden, hoe een lezer wordt geleid door - soms een haast fluisterend maar doelgericht - ontwerp.

Die houding is goed zichtbaar in het ontwerp dat hij voor Rijnboutt maakte. De teksten op de website ogen op het eerste gezicht minimalistisch: koppen, subkoppen en lopende tekst staan dicht bij elkaar. Eén lettertype, één lettergrootte (met uitzondering van header en footer), in één kleur (in twee tinten). Beeld en tekst hebben een plek in een verder open ruimte. Achter die keuze schuilt een consequent standpunt: laat de inhoud spreken.

De website presenteert projecten, teksten en informatie zonder retoriek. Niet door harder te spreken, maar door nauwkeuriger te ordenen.

Je ontwerp kan worden gelezen als een veld zonder hiërarchie. Hoe kijk je daar zelf naar?

‘Dat is bewust zo gedaan. Bij het analyseren van het portfolio van Rijnboutt bleek er al een sterke inhoudelijke onderverdeling in categorieën te zijn die op de website een bescheiden rol speelde. Ik dacht meteen: dat moet centraal komen te staan, het beginpunt voor de gebruiker worden. Het archief, met categorieën en liefst zoveel mogelijk subcategorieën, als eerste kennismaking. De filters vertellen. Uitleg, bijschrift ofwel de context volgt. Daarnaast wilde ik het beeld bevrijden van tekst en kolommen, dat mede voortkwam uit de ontwikkeling van de projectpresentaties, de andere pijler van deze opdracht. In mijn werk ben ik al een tijd geïnteresseerd in het contrasteren van tekst en beeld: de tekst (bescheiden) tekst laten zijn, en, vooral, het beeld (groot) beeld laten zijn. Het ruimtelijke en landschappelijke van de architectuurdocumentatie leent zich hier perfect voor.’

Dat uitgangspunt is consequent doorgevoerd. De tekst vraagt geen aandacht door typografische klemtoon, maar door positie, ritme en verhouding. Lettertype, lettergrootte, regelafstand en kleur vormen samen een rustig kader. De gekozen kleur – een licht metalen grijs, industrieel, maar met een warme ondertoon – houdt afstand zonder koel te worden.

‘De tekst eist niet meer aandacht dan nodig is’, zegt Roeloffzen. ‘De rust die dat oplevert is het doel, niet het esthetische bijeffect: een ingetogen kader waarbinnen de visuele inhoud ten tonele kan verschijnen.’

Je geeft de beelden veel ruimte op de landingspagina. Waarom is een strak grid hier niet passend?

‘De beelden samen een landschap te laten vormen, vrij van tekst, van stem, te voorzien van vrije ruimte, waar de bezoeker meteen in direct contact komt met dat wat Rijnboutt maakt, dat was mijn doel. De ruimte verbindt en laat open. Voorbij de landingspagina hebben de beelden een duidelijke plek, maar ook daar in de ruimte, en één klik verwijderd van blow-ups.’

Voor Roeloffzen was het belangrijkst de beelden te bevrijden uit een keurslijf dat koste wat kost gevuld moet worden. Laat de beelden vrij, en zowel de benodigde hoeveelheid ruimte als het benodigde kader hebben. Ook hier, de inhoud geven wat het nodig heeft, en verder zoveel mogelijk ruis en afleiding elimineren.

Je wilt met het ontwerp niets aan het werk toevoegen, maar zichtbaar maken wat er al is. Is dat de kern?

‘Het is de liefde voor, en nieuwsgierigheid naar, de inhoud, jullie inhoud in dit geval. Het faciliteren van zichtbaar maken van wat er al is, daar hoeft niets bij. Kwaliteiten en karakter, die met name in de beelden, en daarnaast in beknopte projectbeschrijvingen, te vinden zijn, tevoorschijn ontwerpen. Het grijze ‘bureaublad’, met doelmatig filtersysteem en beknopte teksten, vormen een “MS-DOS-deluxe-omgeving” waarin de beelden, dat wat Rijnboutt gemaakt heeft, kleur geven.’

De verhouding tussen een terughoudend kader en een veelkleurige inhoud doet denken aan de woorden van Lotte Stam-Beese: ‘Uitdrukkingsloosheid van de omgeving ten bate van de veelkleurigheid van de mens.’ Zo ontstaat een website die niet alleen representeert, maar ook indexeert en daarmee analyseert. Projecten worden door middel van beelden, teksten en categorieën naast elkaar geplaatst, zonder dat het ontwerp vooraf bepaalt waar de nadruk moet liggen. De bezoeker beweegt door een veld van informatie, beelden en verbanden.

Roeloffzen: ‘Je kunt niet precies weten welke bezoeker wat zoekt en waarom. Elke bezoeker is uniek en is daarom het meest geholpen met een verfijnd filtersysteem, dat de gebruikerservaring zowel doet slagen als verleiden verder te kijken.’

Ben jij ooit klaar met een ontwerp?

‘Er is altijd sub-sub-sub. Een opdracht begint met leren, om vervolgens eindeloos te specificeren, en uiteindelijk te faciliteren. In de typologie ligt de nuance, de verdieping, de ontdekking, de verwondering. In welke discipline dan ook: architectuur, journalistiek, beeldende kunst, muziek: ze hebben allen in essentie dezelfde kern: communicatie.’

Het ontwerp van de website kan zich verder ontwikkelen. Roeloffzen ziet mogelijkheden om uit te breiden met alternatieve manieren van filteren: alfabetisch, geografisch, chronologisch, encyclopedisch, thematisch, typologisch. ‘Filteren op pentekening, collage, rendering, isometrie, volume, oppervlakte; ze bevatten allemaal betekenisvolle doorkruisingen van verhalen, werkwijzen, episodes, processen.’

De nieuwe website is daarmee niet alleen een digitale presentatie van werk, maar ook een levend, redactioneel instrument, zowel voor Rijnboutt als voor de bezoeker.