Lodewijk van Deysselbuurt Amsterdam
Lodewijk van Deysselbuurt – Amsterdam
De Lodewijk van Deysselbuurt in Amsterdam Nieuw-West is ontworpen volgens de principes van het Algemeen Uitbreidingsplan: langgerekte, op de zon georiënteerde woonstroken in het groen, met groene verbindingen naar de landschappelijke parkstroken aan de randen.
Bureau Monumenten en Archeologie van de gemeente Amsterdam kent grote erfgoedwaarde toe aan de stedenbouwkundige structuur. Tegelijk sluit die structuur onvoldoende aan op veranderende manieren van wonen, werken en bewegen. De buurt heeft een verouderde woningvoorraad, met technisch uitgeputte gebouwen die veel energie vragen, en een buitenruimte die het dagelijks leven onvoldoende ondersteunt. Daarbovenop komen problemen rond armoede, gezondheid en veiligheid. Ook ligt er een stadsbrede opgave voor verdichting en verduurzaming.
Rochdale en de gemeente Amsterdam vroegen Rijnboutt om binnen het erfgoedkader een stedenbouwkundig plan te maken. De kernvraag is hoe het bestaande raamwerk kan worden ingezet om bouwtechnische achterstand, verdichting en sociale opgaven in samenhang aan te pakken.
De visie neemt het AUP-raamwerk als dragende laag. De buurt wordt benaderd als één bebouwingsveld met drie stroken – noord, midden en zuid – en vier dragende lijnen. De Lodewijk van Deysselstraat krijgt daarin een centrale rol als buurtstraat en identiteitsdrager.
Het programma combineert renovatie en nieuwbouw. Het aantal sociale huurwoningen blijft gelijk, terwijl woningen in andere segmenten worden toegevoegd. Zo wordt de buurt gemengder, zonder de sociale basis te verliezen. De opgave omvat ook de herinrichting van de openbare ruimte en de versterking van voorzieningen en werkplekken langs de Lodewijk van Deysselstraat. Gefaseerde uitvoering is daarbij een randvoorwaarde, zodat bewoners kunnen terugkeren en zo min mogelijk hoeven te verhuizen.
De ontwerpkeuzes volgen drie sporen. Het eerste spoor is selectieve verdichting en transformatie. Bebouwing met stedenbouwkundige en cultuurhistorische waarde blijft behouden waar die structuur en herkenbaarheid geeft. Verdichting en vervanging vinden plaats waar gebouwen bouwkundig of energetisch tekortschieten, of waar een andere stedenbouwkundige context ontstaat, zoals aan de Burgemeester Röellstraat.
Het tweede spoor is de herdefiniëring van de openbare ruimte. Parkeren wordt compacter georganiseerd en gekoppeld aan deelmobiliteit. Minder ruimte voor auto’s geeft meer ruimte aan lopen, fietsen en spelen. Achtertuinen worden georganiseerd rond collectieve binnentuinen; voortuinen rond plantsoenen. Meer groen, minder verharding en ruimte voor infiltratie maken de buurt koeler en robuuster.
Het derde spoor is sociale en programmatische verankering. Actieve plinten en zichtbare adressen bieden ruimte aan initiatieven, ondernemerschap, zorg en cultuur. Zo wordt gewerkt aan de gebouwde én de geleefde stad, met de Lodewijk van Deysselstraat als levendige buurtstraat.
Realisatie
2018-2023
Opdrachtgever
Rochdale, Heijmans, gemeente Amsterdam
Team
Frederik Vermeesch, Michael Maminski | Robbert Bron, Marian Enders, Arnon Jordan, Nadia Kalogeropoulou, Anna Rodionova, Karianne Vandenbroucke
Samenwerking
Cascoland
Beeld
Stadsarchief Amsterdam