Centrum Schalkwijk Haarlem

Centrum Schalkwijk is een naoorlogse woonwijk ten zuidoosten van het historische centrum van Haarlem. Het winkelcentrum transformeert van een monofunctioneel eiland naar een gemengd, hoogstedelijk 'tweede' centrum. Fase 1 en 2 (JCAU) zijn gerealiseerd of in uitvoering. Rijnboutt ontwerpt het masterplan voor fase 3 en daarna.

Het programma omvat, naast winkels en ook horeca, veel publieke voorzieningen, zoals een cultuurpodium, een sportgebouw met gemeentelijk zwembad, een zorgcentrum, een kinderdagverblijf en een circulaire hub met kringloopwinkels en broedplaatsen. Samen met ca. 1.400 woningen en plekken om te werken, betreft het een grote verdichtingsopgave op weinig ruimte. Tegelijk biedt die veelheid aan functies de kans om een centrumgebied te maken dat écht leeft.

De relatie met de omliggende wijken vormt het uitgangspunt voor het ontwerp; bestaande routes vanuit de wijken lopen straks door tot in het centrumhart. Door de hoekverdraaiing van de Europaweg op het bestaande grid van fase 1 en 2 te laten botsen, ontstaat een stratenpatroon dat zowel vanzelfsprekend als specifiek en speels is. Publieke gebouwen liggen aan zichtlijnen en worden op cruciale plekken tot identiteitsdragers. De structuur legt relaties tussen verschillende gebruikers en vormen van gebruik, en nodigt de bezoeker op een natuurlijke manier uit het centrum van plek tot plek te ontdekken. Als reactie op het diverse programma kent de openbare ruimte veel afwisseling, die in het ontwerp nog eens wordt versterkt. Vlak achter de winkelstraat woont en werkt men aan het groene maaiveld, net als in het historische centrum van de stad.

Wat heeft de stad nu nodig? En wat straks? Het ontwerp werkt als katalysator, niet als eindbeeld, en blijft in de tijd tolerant voor verschillende invulling en gebruiksvormen. Niet alles hoeft van tevoren bedacht te worden. Het raamwerk legt verbindingen, biedt verrassingen en lokt kruisbestuivingen uit tussen functies, gebouwen en mensen.

Programma
53.000 m2 voorzieningen (15.000 detailhandel, cultuurgebouw, horeca, bedrijfs- en kantoorruimtes, kleine diensten, circulaire hub met maakplekken, sportgebouw met zwembad, IKC en KDV, zorggebouw en zorgwoningen en jongerenwerk), 1.400 woningen (40% sociaal, 40% midden, 20% vrij), 1000 gebouwde pp, 6500 fietsstallingsplekken

Opdrachtverlening
2023, vastgesteld 2025

Realisatie
2028-2040

Opdrachtgever
Gemeente Haarlem

Team
Stella Groenewoud, Frederik Vermeesch | Judith Everaers, Jaap Hoving, Maria Kibera, Damian Lachtara, Klara Mitlenerova, Alexander Swallow, Bogdan Vlădescu, Sara Winters

Samenwerking
DTNP, STIPO

Visualisaties
Vivid-Vision